De week van Ralph-6: Een lastige puzzel

 

De uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen is bijzonder te noemen. Een stevige versplintering waardoor er maar liefst 17 partijen in de Kamer komen. En een uitslag waarbij het vormen van een coalitie nog een stevige puzzel gaat worden. In Den Bosch werd de VVD wederom de grootste partij, een mooi perspectief richting de gemeenteraadsverkiezingen van 2022.

Een moeilijke puzzel

De verkiezingsuitslag zorgt een lastig te duiden politiek landschap waarbij het nog een hele puzzel wordt om tot een stabiele coalitie te komen. Zie hier de uiteindelijke zetelverdeling:

Bron: Wikipedia

Wat allereerst opvalt is dat de bestaande coalitie een meerderheid behouden heeft. Weliswaar met een aantal verschuivingen, maar in theorie zou de coalitie dus door kunnen. Al zie ik dat niet zo snel gebeuren. VVD en D66 zijn gegroeid en zitten op onder andere medisch-ethische zaken op een andere lijn dan de ChristenUnie.

Tegelijkertijd is er een rechtse meerderheid op immigratie ontstaan en een centrumlinkse meerderheid op sociaal-economische thema’s. Met veel kleine partijen en weinig grote wordt het een puzzel om tot een werkbare meerderheid te komen. Iedere partij die meedoet zal zich willen kunnen herkennen en dan moet er dus een extra focuspunt of compromis bij. Dat maakt beleid niet per definitie beter.

Wat ook opvalt is de tegenvallende uitslag voor de traditioneel linkse partijen. Iedereen mag zelf bepalen of het jammer dat die partijen geen winst hebben geboekt, het is wel opmerkelijk. Zowel SP als GroenLinks hebben een stevig verlies en de PvdA weet niets terug te winnen na de vorige monsternederlaag. Zij zullen echt met een socialistisch sterk verhaal moeten komen om weer grond terug te winnen. Blijkbaar zijn wij als VVD er gelukkig wel toe in staat om een helder verhaal te vertellen dat de echte problemen van mensen adresseert.

Opgaven voor de komende jaren

De nieuwe coalitie zal in ieder geval aan de slag moeten met een aantal stevige opgaven. Een aantal daarvan loop ik hier kort even langs.

  • Herstel na de coronacrisis

De coronacrisis legt het hele land momenteel stil en de overheid besteed (terecht) miljarden om ondernemers, verenigingen en instellingen overeind te houden.

Maar uiteindelijk zal er een einde komen aan de coronacrisis en dan moeten we voorkomen dat bedrijven failliet gaan en mensen werkloos raken. De samenleving op een veilige manier heropenen, de hele bevolking vaccineren en de zorgachterstanden wegwerken zijn daarbij belangrijke elementen.

  • Een moderne economie

Los van dat de bestaande economie weer opgestart moet worden heeft de Rijksoverheid ook een taak om te werken aan de economie van de toekomst. De samenleving vergrijst en er is sprake van automatisering en digitalisering. Maar toch zijn er sectoren als zorg, onderwijs en techniek waar bedrijven amper aan geschikt personeel kunnen komen. Het nieuwe kabinet zal het huidige MKB moeten versterken, innovatie aan moeten jagen en tegelijkertijd ook de ambachten en vakwerk opnieuw gewaardeerd laten worden. Alleen door daar echt werk van te maken zorgen we dat loodgieters beschikbaar blijven, dat technische oplossingen ook gemaakt en onderhouden kunnen worden en werken we aan een economie die ook in de toekomst sterk is.

  • Realistische verduurzaming

De moderne economie is er ook een die duurzaam en waar mogelijk circulair werkt. Maar ook daar geldt dat dit op een realistische manier moet gebeuren. Strenger zijn dan andere landen en onze ondernemers extra belasten zorgt er alleen maar voor dat bedrijven en banen naar het buitenland vertrekken en dat moeten we niet willen.

Ook voor particulieren zal er een realistischer beleid gevoerd worden voor energietransitie en warmteopwekking. We kunnen nog niet zonder het aardgas en de technieken zijn nog niet zo goed dat het bijna altijd tot comfortabel wonen leidt. Voor de energietransitie kunnen gemeenten een deel van de opgave met wind en zon in de eigen gemeente doen. Maar de grote slagen moeten toch echt gemaakt worden door wind op zee en met kernenergie. Als daar geen stappen in gezet worden, dan zadelen we inwoners alleen maar op met een verstoorde omgeving waar andere ontwikkelingen als woningbouw niet meer mogelijk zijn omdat de grond al in gebruik is voor windturbines of zonnevelden.

  • De overspannen woningmarkt

En er is meer woningbouw nodig omdat de woningmarkt totaal overspannen is. Huishoudens bestaan uit minder personen, mensen worden ouder en blijven langer thuis wonen en daardoor neemt de vraag naar woningen toe terwijl er minder woningen beschikbaar komen.

Dat leidt tot absurde situaties waar veel te veel geld gevraagd wordt voor een veel te kleine ruimte. Om dat probleem op te lossen moet er veel bijgebouwd worden. Daarbij moet niet alleen oog zijn voor kwantiteit, maar ook voor de kwaliteit. Het neerzetten van een aantal kleine flats gaat in aantallen het probleem verlichten, maar draagt niet bij aan een prettige woonomgeving voor de komende decennia. Ook in Den Bosch gaan wij duizenden woningen bij bouwen. Maar na de huidige grote slagen is de ruimte voor ons wel grotendeels op, we willen namelijk ook nog kunnen genieten van de openbare ruimte, groen en water.

  • Herstel financiën lagere overheden

Een andere opgave is het herstellen van de financiële verhoudingen met gemeenten. Het Rijk heeft jarenlang taken naar de gemeenten overgedragen met een flinke korting op het budget. Dit vanuit het oogpunt dat lagere overheden sneller kunnen schakelen en zich beter aan kunnen passen aan specifieke situaties. Dat klopt misschien wel, maar door gelijk een korting in te voeren krijgen gemeenten niet de kans om het werk ook anders in te richten. Nu is het alleen maar besparen, zonder dat je een goede werkwijze op kunt bouwen die ook tot minder uitgaven leidt.

De financiële opgaven vanuit het Rijk kosten ook de gemeente Den Bosch miljoenen per jaar. Waarbij de opschalingskorting de meest bizarre is, jaarlijks een miljoen inleveren omdat een herindeling (die niet aan de orde is) tot kostenbesparing zou leiden. En weg mogen dat geld dan lokaal maar ergens zien te compenseren. Onhoudbaar op deze manier, hier moet het Rijk echt in tegemoet komen.

  • Goed werkende uitvoeringsorganisaties

Een laatste opgave wat mij betreft is het herstellen van de uitvoeringsorganisaties. We hebben als samenleving ons beleid ontzettend ingewikkeld gemaakt, met uitzondering op uitzondering en hebben vervolgens op de uitvoering bezuinigd. Hierdoor kunnen de instanties die mensen in moeilijke situaties zitten moeten helpen hun werk niet goed doen en zien we schrijnende situaties. Denk aan de Belastingdienst, de IND of het UWV waar veel fout gaat. Of aan toezichthouders als de Autoriteit Persoonsgegevens die veel te weinig capaciteit hebben.

Hier zal het Rijk dus een hersteloperatie uit moeten voeren. Om te voorkomen dat mensen in de knel komen in de overheidsmachine, maar ook om te zorgen dat vastgesteld beleid ook uitgevoerd kan worden.

Dit zijn een aantal opgaves waar de nieuwe coalitie mee aan de slag moet. Het is geen uitputtend lijstje aan onderwerpen, maar wel een basis die ook ons in Den Bosch raakt.

Geen reacties op “De week van Ralph-6: Een lastige puzzel”

Geef een reactie:

Naam (vereist):
Email (vertrouwelijk) (vereist):
Website:
Reactie (vereist):